Tohumdan Ağaca Kahve

 

Kahve ağacı türüne, yetiştiği bölgenin toprak ve iklim özelliklerine farklılıklar gösterir. Bu farklılıklar bazen gözle görülmeyebilir, kalite, tat ve aroma farklılıkları ancak demlendikten sonra fincanda ortaya çıkar. Kahve çiftçileri, geçimlerini kahve sektöründen elde ettiklerinden dolayı, genelde yaşadıkları bölgenin doğal özelliklerine göre kahve türünü seçer ve yetiştirir. Tabi ki bu bir genellemedir.

 

Arabica Kahve Ağacı, çiçekleri beyaz ve hoş kokulu, dikildikten yaklaşık 3 yıl sonra meyve vermeye başlayan, kirazı andıran kırmızı meyvesinin içinde karşılıklı iki yarım çekirdek bulunan ve 30-40 yıl boyunca aralıksız meyve veren bir ağaçtır. Doğal haline bırakıldığında

8-10 metreye kadar uzayan ağaç, meyvelerin kolay toplanabilmesi için sürekli budanarak 4-5 metre uzunluğunda veya bir çalı boyutunda tutulur. Kahvenin defneyaprağına benzer derimsi ve kenarları dalgalı kışın dökülmeyen koyu, parlak ve sivri uçlu yaprakları vardır. Bol yağış alan, ortalama sıcaklığın 18-24°C arasında bulunduğu ve don olayının görülmediği, Yengeç ve Oğlak dönencesi arasında, Ekvatorun 25° Kuzey'i - 30° Güney'i arasındaki tropikal iklimli kuşakta yetişir. Soğukta ağaç kurur ve ölür, ayrıca ani ısı değişiklikleri de ağaca zarar verir. Nemli ortamı sevdiğinden, kahve ağacının düzenli yağışın olduğu tropik bölgelerde yetiştirilmesi gerekir. Doğada farklı türleri olmasına rağmen yalnızca coffea arabica ve coffea robusta türlerinin ihracat için tarımı yapılır. 

Kahve Ağacı Tohumu:

 

Bazı kahve ağaçlarının meyvesinden iki yerine, bir yapışık çekirdek çıkar. Bu çekirdeğe Peaberry denir, Caracoli olarakta bilinir. İki yapışık yarım çekirdeğe benzer ve diğerlerine göre daha yuvarlak bir şekle sahiptir. Bu çekirdek kahve ağacının tohumudur. Genelde yeni fidanların ekilmesi amacı ile diğer çekirdeklerden ayrıştırılır. Ekilen her 5 peaberry sadece bir tanesi filizlenir. Aynı zamanda kahve demlemek amacı ile de kullanılır. Özellikle Japonya'da büyük ilgi görür. Fiyatları da diğer kahve çekirdeklerine göre çok daha yüksektir.

Nursery (Fidanlık):

 

Kahve çiftliklerinin Nursery diye adlandırılan fidanlıkları bulunur. Bu fidanlık mineralleri zengin topraklara ve gölgeliklere sahiptir. Kahve ilk olarak bu fidanlıklara ekilir ve filizlenirler. Ekildikten ortalama 3 ay sonra resimde göründüğü gibi ana kök toprak altında kalır ve çekirdeğin kabuğu fidanın üst kısmında kalarak büyümeye devam eder. Bu fidancıklara Solidier denir.

Ortalama 4 ay sonra ilk karşılıklı yaprakları oluşur. Ortalama 9 ay boyunca bu fidanlıklarda yetişen kahve fidanı, iklim şartlarına ve güneş ışınlarına karşı dayanıklı duruma gelir ve üretim için ana çiftliğe aktarılır. Kahve üretimi büyük yatırım demektir. Bu sadece para değil, zamanda demektir. Ekildikten sonra en az 3 yıl, ilgi ve özenden sonra ilk hasat verir. 

Kahve Ağacı:

 

Arabica Kahve Ağacı, doğal haline bırakıldığında 8-10 metreye kadar uzayan ağaç, meyvelerin kolay toplanabilmesi için sürekli budanarak 4-5 metre uzunluğunda veya bir çalı boyutunda tutulur. Ortalama olarak 30-40 yıl boyunca aralıksız meyve verir. İyi ve sağlıklı bir kahve ağacı 1 ile 5 kg arası kahve meyvesi verir. Ortalama olarak 1 kg. kahve çekirdeği için 5-6 kg. kahve meyvesi gerekir.

Kahve Çiçeği:

 

Böcekler kahve çiçeğinin döllenmesine yardımcı olurlar, Arabica Kahve ağacı kendi kendini dölleyebilme özeliği taşır. Bol yağışların ardından kahve ağacı, yılda bir ya da iki kez çiçek açar, bu bölgeden bölgeye değişir. Güçlü ve keskin kokuları kimi zaman yasemini, kimi zaman ise portakal ağacının çiçeğini andırır. Yeni çiçek vermeye başlamış bir ağaç, dallarında bir yılda toplam 20-30 bin çiçek taşır. Kahve çiçekleri açtıktan birkaç saat sonra solmaya başlar ve yavaşça meyve olmak için hazırlanırlar.

Kahve Meyvesi:

 

Çiçeklerin açması ve solması ile 9 aya kadar bir süre içerisinde ilk meyveler oluşmaya başlar. Kahve meyvesi; büyüklüğü, şekli ve rengindeki benzerlikler nedeniyle "Coffee Cherry (kahve kirazı)" olarak da adlandırılmaktadır. Kahve meyvelerinin olgunlaşması homojen değildir, aynı dal üzerinde bulunan kahve meyveleri farklı süreler içerisinde olgunlaşır. Bu da hasat işlemini zorlaştırır.

Kahve Meyvesinin Olgunlaşma Aşamaları:

 

Genellikle hasat yılda bir defa yapılır, bazı bölgelerde ise ikinci ufak bir hasat mümkündür, ama kalitesi daha düşüktür. Kahve çekirdeğinin kalitesinin yüksek olması için sadece olgun kahve meyveleri toplanması gerekmektedir. Sol tarafta meyvenin olgunlaşma aşamalarını görebilirsiniz.